به گزارش گروه اقتصادی پایگاه خبری خطوط؛ دولت سیزدهم تصمیم دارد سالانه یک میلیون واحد مسکونی برای مردم بسازد که در عملی بودن این وعده، کارشناسان اقتصادی نظرات متفاوتی دارند. در بهترین حالت ممکن و بدون وجود مشکلات اقتصادی و تورمی آنچنان که در کشور ما اکنون وجود دارد، دولت‌ها در جهان بین ۴۰ تا ۵۰ هزار واحد مسکونی در سال می‌توانند بسازند که البته برای ساخت آن بر عهده پیمانکاران خواهد بود.
برای ساخت هر مترمربع مسکن، دولت باید خدمات عمومی از جمله فضای آموزشی، فضای سبز، امکانات بهداشتی و زیرساخت‌هایی از جمله تلفن، گاز، آب، برق و جاده نیز ایجاد کند، بنابراین سخن گفتن از زمین رایگان برای مسکن‌های جدید امر صحیحی نبوده، زیرا ایجاد این امکانات هزینه بر است و حتی اگر دولت زمین رایگان در اختیار مردم بگذارد، ایجاد این امکانات برای آن زمین ارزش افزوده ایجاد کرده است.
پیش از این نیز در کشور برای حل مشکل مسکن طرح‌هایی از جمله مسکن مهر ارائه شده که با شکست مواجه شده است به طوری که افراد حتی برای تکمیل آن نیز آورده لازم را در اختیار دولت قرار ندادند تا این واحد‌ها تکمیل شده و اکنون نیز هنوز سکونت به معنای واقعی در این واحد‌ها شکل نگرفته است.
هزینه ساخت مسکن را می‌توان متشکل از ۳ بخش در نظر گرفت: هزینه تامین زمین، هزینه‌های ساخت و نیز بهره مالکانه (سودی که سازنده بابت ساخت و فروش مسکن می‌گیرد).
در طرح «جهش تولید مسکن» قرار است موارد اول و سوم حذف شوند، آن هم به این ترتیب که زمین را دولت تامین کند (از طریق عرضه زمین‌های دولتی، زمین‌های بایر و نیز زمین‌هایی که جزو بافت فرسوده حساب میشوند) و بهره مالکانه هم حذف شود (به این ترتیب که متقاضیِ مسکن، خودش آورده مالی داشته باشد و خانه را در واقع برای خودش بسازد).
باز هم با فرض قبول این شرایط، محاسبات جور در نمی‌آیند. کمترین هزینه مورد نیاز برای اجرای این طرح در هر سال، همان ۳۵۰ هزار میلیارد تومان است. (حتی با فرض اینکه قیمت زمین «صفر» باشد و این فرضِ محال که در طول مدت زمان ساختِ واحد مسکونی، قیمت نهاده‌های ساخت‌وساز ثابت باشند).
هزینه این طرح برعهده کدام نهاد یا سازمان است؟
محمود شایان، مدیرعامل بانک مسکن، اخیرا گفته بود که بانک مسکن توانایی پرداخت ۶۷۰ هزار فقره تسهیلات ساخت مسکن در سال جاری را دارد. به این ترتیب، این بانک می‌تواند تنها نزدیک به ۶۷ درصد از منابع مالی این طرح را تامین کند.
اما بانک مسکن چطور به متقاضی وام میدهد؟ متقاضی یا باید سپرده قبلی در بانک داشته باشد (که به طور طبیعی همه متقاضیان را شامل نمی‌شود) و یا باید «اوراق تسهیلات مسکن» خریداری کند و این هم یعنی هزینه‌ای تازه. به عبارت ساده و مطابق همان قولِ مشهور، «در اقتصاد نهار مجانی وجود ندارد» و اگر هم وجود داشته باشد، کسی باید در جایی دیگر پولش را حساب کند.
به این ترتیب، مشکل بتوان تصور کرد که معادل سالانه ۱۰ درصد از نقدینگی کشور، از سوی دهک‌های درآمدی پایین (همان کسانی که احتمالا فاقد ملک مسکونی هستند) قابل تامین باشد. این افراد، احتمالا حتی وثیقه کافی برای اخذ وام بانکی هم نخواهند داشت و به این ترتیب، تامین سالانه ۳۵۰ هزار میلیارد تومان (یعنی تقریبا هر روز هزار میلیارد تومان) برای تنها یکی از طرح‌هایی که ایران برای توسعه به آن‌ها نیاز دارد، بسیار دور از ذهن به نظر می‌رسد.
در این رابطه رستم قاسمی در گفت‌وگویی با ابراز اینکه "تعهد کرده‌ایم سالانه یک‌میلیون مسکن بسازیم"، اظهار کرد: خیلی‌ها فکر می‌کنند که این کار شدنی نیست، اما حتماً شدنی است. اکنون سالی ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار واحد مسکونی در کشور ساخته میشود، این بخشی از نیاز کشور است. بخشی از این نیاز در روستا‌های کشور است و بنیاد مسکن برای رفع آن تعهد دارد. بخش باقی‌مانده را ما باید بسازیم.
سید البرز حسینی؛ سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در این باره به خبرنگار ما گفت: طرح مسکن ملی نمیتواند مشکلات این حوزه را حل کند، زیرا شرایط خرید این مساکن بدین گونه است که قیمت تمام شده هر واحد حدود ۴۰۰میلیون تومان محاسبه شده و با وام ۲۵۰ میلیون تومان که ماهانه حدود ۳ میلیون تومان اقساط بانکی دارد باید پرداخت شود قطعا قشر آسیب پذیر توانایی بازپرداخت اقساط آن را ندارند.
وی در خصوص طرح مسکن ملی با بیان اینکه این طرح تاثیر زیادی بر بازار مسکن نخواهد داشت اظهار کرد: طرح اقدام ملی به گونه‌ای طراحی شده که تفاوت چندانی با قیمت بازار آزاد ندارد، دولت منت میگذارد که زمین این مساکن را در اختیار مردم قرار میدهد، ولی در نهایت موقع تحویل واحد‌ها مشاهده میشود که قیمت تمام شده با نرخ بازار برابر میکند.
احمدرضا سرحدی؛ کارشناس مسکن نیز در این باره به خبرنگار ما گفت: زمانیکه قیمت‌ها با بازار برابری میکند مردم برای چه منتظر بمانند که از این طرح خریداری کنند که مشخص نیست چه زمانی واحد‌ها ساخته و تحویل داده میشوند بنابراین دلیل عدم استقبال مردم از این طرح همین موارد است.
وی تاکید کرد: خانه اولی‌ها و قشر متوسط به پایین جامعه توان بازپرداخت اقساط ماهیانه چند میلیون را ندارند پس صاحب خانه شدن برایشان غیرممکن است.
به گزارش گروه اقتصادی خطوط، به نظر می‌رسد دولت و مجلس عزم خود را جزم کرده اند که میزان بی‌سابقه‌ای از سرمایه را به بازار مسکن سرازیر کنند. باید منتظر ماند و دید که آیا ساخت ۱ میلیون مسکن در سال امری ممکن است یا غیرممکن.
انتهای پیام/