به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خطوط، صبح امروز همایش رونمایی از گزارش سالیانه زیست‌بوم شرکتهای دانش بنیان با حضور روح‌الله ابوجعفری، مشاور وزیر اقتصاد در امور دانش بنیان، علیرضا دلیری، مشاور عالی معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، میرمحمد صادقی قائم مقام صندوق توسعه ملی و همچنین مدیران ارشد معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی، مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری، صندوق‌های پژوهش و فناوری، انجمن سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر و بانک‌ها برگزار شد.
روش اعتبارسنجی باید تغییر کند
علیرضا دلیری، مشاور عالی معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه ما در شاخص نوآوری در رتبه ۵۳ هستیم و قبلا ۱۲۵ بودیم، گفت: این شاخص، ۷ زیرشاخه دارد. ما در شاخص نیرو انسانی جایگاه خوبی داریم، اما جایگاه ما در شاخص کسب و کار بد است. بدترین جایگاه، اما مربوط به تسهیل گری پولی است که در سال ۲۰۱۴ در رتبه ۱۳۶ بود، اما اکنون شرایط مطلوب‌تر شده است.
او با طرح این سوال که چرا در بحث تامین مالی که همه بخش‌ها با اعتبارسنجی است، جایگاه مطلوبی نداریم، گفت: ما دو اشکال زیرساختی در حوزه تامین مالی داریم، یکی اعتبارسنجی و دیگری ارزش گذاری. اگر این چالش‌ها رفع شود، مشکلات حل می‌شوند.
دلیری با اشاره به اینکه سیستم اعتبارسنجی ما ایراد دارد، گفت: در کشور سرمایه گذار هست، بستر ضمانت هست، اما مشکلات ناشی از نداشتن بستر درست وجود دارد. مدل اعتبارسنجی دنیا با کشور ما متفاوت است. اعتبارسنجی در دنیا متفاوت و دقیق و به گونه‌ای است که ضمانت و چک معنی ندارد. در سیستم بانکی ما اینگونه است که شرکت‌هایی تاسیس می‌شوند که بانک‌ها در آن سرمایه گذاری می‌کنند و برای خود بانک اعتبارسنجی می‌کنند. در مدل اعتبارسنجی خارج از کشور، معیار‌های مختلف سنجیده می‌شود. باید برای اعتبارسنجی اعطای وام در کنار چک برگه‌ای و وام ها، مدارک تحصیلی، ثبت اختراع، رفتار‌های اجتماعی، حتی رفتار‌های کارکنان شرکت‌ها نیز اعتبارسنجی شود.
وی در ادامه گفت: مدل فکری و روش اعتبارسنجی باید تغییر کند و نهادینه شود. این فرآیند باید آنقدر دقیق باشد تا تولید کننده نیاز به ضمانت‌های زیاد و سخت نداشته باشد.
باید دارایی‌های نامشهود نیز ارزش گذاری شوند
وی با اشاره به ارزش گذاری در دارایی‌های نامشهود گفت: محاسبه این دارایی‌های در دارای‌های کل باید انجام شود. دارایی‌های فکری و نامشهود مانند نیروی انسانی نیز باید در کنار دارایی‌های مشهود ارزش گذاری شوند. در این زمینه قدم خوبی برداشته شده و شرکتهای مختلف ایجاد شده اند. دستگاه‌های اجرایی را ملزم کردیم که همکاری و همراهی داشته باشیم تا این موضوع در همه حوزه‌ها نهادینه شود. خداروشکر خروجی خوبی هم داشتیم و بازار سرمایه عکس العمل خوبی داشت؛ در کل بازخورد‌ها بسیار خوب بود.
او گفت: نسبت به سال ۱۳۹۲ الان رقابت بین بانک‌ها ایجادشده، اما خوب و قانع کننده نیست. اکنون ما ۷۵۰۰ شرکت دانش بنیان، استارتاپی و خلاق داریم که باید زیر چتر حمایتی قرار بگیرند. من امیدواریم بتوانیم به سمت اینکه فناوری‌های نوین روی همه بستر‌ها رسوخ کنند، برویم.
توسعه دانش بنیان نیازمند تامین مالی است
روح‌الله ابوجعفری، در این مراسم گفت: راهبرد‌های مختلفی بعد از انقلاب برای توسعه اقتصادی کشور مطرح شده بود، مثلا سرمایه گذاری خارجی و ... اقتصاد دانایی محور و توسعه اقتصاد دانش بنیان از برنامه توسعه سوم به این طرف مهم شد. اقتصاد دانش بنیان ضروری‌ترین سناریو برای توسعه اقتصاد کشور است. اکنون مسئله اصلی گذر از اقتصاد نفتی است، این نوع اقتصاد دیگر پاسخگوی نیاز اقتصادی کشور نیست، به دلیل وجود چالش‌هایی در حوزه فروش نفت و اثر تحریم ها، گذر از این اقتصاد سنتی از الزامات کشور است.
وی افزود: فضای رقابتی بین المللی عرصه را تنگ‌تر کرده و باعث به وجود آمدن چالش‌هایی جدی در فرآیند تولید شده که همین موضوع هم مشکلاتی را برای بنگاه‌های اقتصادی بوجود آورده، به همین دلیل هرروز شاهد افزایش نقش دانش و نوآوری در فرآیند تولید کالا و محصولات هستیم.
مشاور وزیر اقتصاد در حوزه دانش بنیان‌ها گفت: توسعه دانش بنیان نیازمند تامین مالی است. شکل گیری اقتصاد دانش بنیان نیازمند این است که با آن به گونه دیگری برخورد شود. به همین دلیل وزارتخانه ما آیین نامه‌ای را به تصویب هیئت وزیران رسانده تا مسیر تامین مالی دانش بنیان‌ها هموار شود. تامین مالی برای این شرکت‌ها تنها وابسته به نظام بانکی نیست بلکه شامل نهاد‌های دیگر مثل بازار سرمایه و سازمان‌های سرمایه گذار خارجی نیز هست.
صندوق نوآوری و شکوفایی به منظور تامین مالی طرح‌های دانش بنیان تاسیس شد
وی در ادامه با اشاره به اینکه در ۱۵ سال گذشته در کشور در حوزه تنوع بخشی به منابع تامین مالی اقداماتی صورت گرفته، گفت: تاسیس صندوق نوآوری و شکوفایی به منظور تامین مالی طرح‌های دانش بنیان و جایگزینی با نظام بانکی براساس قانون حمایت از دانش بنیان‌ها بود. سال ۱۳۸۹ صندوق با ۳ هزار میلیارد تومان سرمایه شکل گرفت.
ابوجفعری افزود: تاسیس صندوق‌های بورسی و جسورانه یکی دیگر از اقدامات برای تامین مالی دانش‌بنیان‌ها است. بیمه دانش‌بنیان‌ها یکی دیگر از چالش‌های اقتصاد دانش‌بنیان است که برنامه‌هایی برای توسعه بیمه این حوزه در حال تدوین است.
وی مهم‌ترین مسئله را تامین مالی در کشور دانست و گفت که تحریم در پله‌های بعدی است. خدمات تخصصی حوزه دانش بنیان‌ها یکی دیگر از چالش‌ها است، به همین دلیل شرکتی به منظور اعتبارسنجی تاسیس شد که ارائه خدمات تخصصی در زمینه اعتبارسنجی نهاد‌های مالی یکی از وظایف آن است.
ابوجعفری گفت: انتظار این بود که شرکتهای دانش‌بنیان بخشی از توسعه کشور را به دوش بگیرند. به همین دلیل گزارش‌های واقع بینانه‌ای از وضعیت این شر کت‌ها را اعتبارسنجی کردیم.
وی در حوزه بیمه اعتباری گفت: وقتی صحبت از تامین مالی می‌کنیم باید مدیریت ریسک را مدنظر قرار بدهیم. اعتبارسنجی باید داده‌های دو حوزه را موازی پیگیری کند: اعتبارسنجی درونی و نهاد اعتبارسنجی بیرونی که در کنار هم به ما کمک می‌کند.
رمز ماندگاری درآمد صندوق توسعه ملی، سرمایه گذاری در دانش بنیان هاست
در این همایش میرمحمد صادقی، قائم مقام صندوق توسعه ملی یکی دیگر از سخنرانان بود. او با اشاره به اینکه صندوق توسعه ملی یک صندوق ارزی است، گفت: کل عملیات این صندوق براساس صندوق ارزی است. این صندوق براساس بند ۳۳ سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه تشکیل و در سال ۱۳۹۰ تأسیس شد.
وی افزود: هدف از تاسیس این صندوق تبدیل بخشی از ثروت‌های ماندگار مولد و سرمایه‌های زاینده اقتصادی و حفظ سهم نسل‌های آینده از منابع نفت و گاز از طریق تامین مالی طرح‌های اقتصادی در قالب اعطای تسهیلات بانکی است.
صادقی گفت: روش‌های انعقاد قرارداد در این صندوق به صورت عاملیت ارزی یا ریالی یا سپرده ارزی یا سپرده ریالی است. اعطای تسهیلات هم به صورت ارزی و ریالی است و طرح‌ها باید با عاملیت بانک‌ها باشد. ۹۹ درصد تسهیلات صندوق توسعه ملی نیز به صورت ارزی است. بانک‌ها طرح‌ها را ارزیابی می‌کنند و اکثر کار‌ها در صندوق توسط صندوق صورت می‌گیرد.
قائم مقام صندوق توسعه ملی ضمن اشاره به اینکه در سال جاری ۳ میلیارد ریال با ۹ بانک قرارداد عاملیت ارزی امضا شده است. برای سپرده‌گذاری‌های ریالی پول را در بانک سپرده‌گذاری می‌کنیم و سطح دخالت طرح در صندوق کمتر می‌شود. در ۶ ماهه اول سال ۱۴۰۱ نزدیک به ۷.۶ هزار میلیارد ریال قرارداد شرکتهای دانش‌بنیان بوده که از این رقم میزان تسهیلات اعطایی در این ۶ ماهه ۵.۲ هزار میلیارد ریال بوده است.
صادقی با بیان اینکه توزیع استانی بیشترین منابع در تهران و پس از آن البرز بوده، گفت: آینده متعلق به شرکتهای دانش بنیان است و می‌دانیم که رمز ماندگاری درآمد برای ما سرمایه گذاری در دانش بنیان هاست.
سهم قابل توجه قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان در تاسیس کسب و کار‌های فناورانه
عرب، مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ارزش آفرین اعتماد که تهیه گزارش سالیانه زیست‌بوم شرکتهای دانش بنیان را برعهده داشت، یکی از دلایل مهم افزایش تعداد شرکت‌ها از سال ۱۳۹۲ تاکنون را تغییراتی در آیین نامه‌های تشخیص صلاحیت دانش بنیانی عنوان کرد و گفت: در سال‌های اخیر تعداد شرکتهای دانش بنیان رشد پایدار و ثابتی داشته است. یکی از دلایل دیگر این امر افزایش مراکز رشد و شتابدهی، کارخانه‌های نوآوری و پارک‌های علم و فناوری است که با افزایش زیرساخت‌های دانش بنیان رشد فزاینده‌ای را تجربه کرده اند.
او اجرای قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان را سهم قابل توجهی در تاسیس کسب و کار‌های فناورانه در کشور دانست و گفت: با اجرای این قانون بیش از نیمی از شرکتهای دانش بنیان از سال ۱۳۹۲ تاکنون تاسیس شده اند، اما با وجود وضعیت حاکم بر اقتصاد کشور و کاهش جذابیت سرمایه گذاری در شرکتهای دانش بنیان، روند تاسیس این شرکت‌ها از سال ۱۳۹۶ تاکنون سیر نزولی داشته است.
در پایان این مراسم باحضور مهمانان از گزارش سالیانه زیست‌بوم شرکتهای دانش بنیان رونمایی شد./ فارس