جمعه ۲۷ اسفند ۱۴۰۰
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خطوط؛ همه ساله تعطیلات نوروزی بهترین زمان برای فیلم دیدن بوده- و اصلاً به همین دلیل هم هست که اکران نوروزی در سینمای ایران به اکران طلایی معروف است. با توجه به ترکیب فیلم‌های روی پرده به نظر می‌رسد امسال هم همین اوضاع برقرار خواهد بود. فیلم‌هایی که بعد از جنگ‌ها و دعوا‌های فراوان انتخاب شده- و حالا ماراتون طولانی اکران را آغاز کرده‌اند که تا پایان ماه رمضان طول خواهد کشید و بعید نیست برنده این ماراتون در پایان سال به عنوان یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های ۱۴۰۱ شناخته شود...
ترکیب اکران نوروزی
هفت فیلم روی پرده بعد از حواشی و جنجال‌های پرشمار- که یکی از مهم‌ترین نمونه‌هایش فریاد‌ها و بغض‌های دردمندانه داریوش مهرجویی بود که البته بعدتر گفته شد به دلیل اطلاعات نادرست صورت گرفته بود- انتخاب شده‌اند. هفت فیلم به نام‌های «موقعیت مهدی»، «مرد بازنده»، «شادروان»، «روز صفر»، «قدغن»، «سگ‌بند» و «گل به خودی» - که از اواخر اسفندماه تا حوالی عید فطر روی پرده سینما‌های ایران خواهند بود- و حتی نگاهی گذرا به نام و عوامل و حواشی و سازندگان‌شان هم امیدواری‌ها و البته از جوانبی نیز پرسش‌ها و تردید‌های فراوانی در مورد احتمال موفقیت یا شکست‌شان به وجود می‌آورد. اما آیا واقعاً همه این هفت فیلم شانس مساوی برای موفقیت یا شکست دارند؟!
این درست است که پیش‌بینی برد و باخت فیلم‌های سینمایی پیش از این که تبلیغات فیلم‌ها آغاز شود و مخاطبان فراغتی برای حضور در سالن‌های سینما به دست آورند، بسیار دشوار، حتی در حد غیرممکن است، این پیش‌بینی بنا به دلایلی امسال دشوارتر از همیشه نیز شده است. مهم‌تر از همه به این دلیل که فیلم‌های انتخاب‌شده برای نمایش نوروزی ۱۴۰۱ از نظر معیار‌ها و پتانسیل فروش همه تقریباً در یک حد هستند و مواردی مانند ژانر فیلم یا اسامی بازیگران- که در سینمای ایران باعث موفقیت فیلم‌ها در گیشه بوده- حکم به برتری مطلق هیچ‌کدام از هفت فیلم روی پرده نمی‌دهد.
بگذارید موردی‌تر صحبت کنیم: در سینمای ایران فیلم‌های پرفروش- به خصوص در سال‌های اخیر- یا کمدی‌هایی از یک نوع خاص بوده‌اند، و یا این که بازیگرانی مانند رضا عطاران، جواد عزتی، محمدرضا گلزار و البته نوید محمدزاده در آن‌ها ایفای نقش کرده بودند. از این نظر فیلم‌های اکران نوروزی امسال هیچ‌کدام از این فاکتور‌ها بهره‌ای ندارند- و این امر پیش‌بینی موفقیت یک یا دو فیلم مشخص را دشوارتر از همیشه کرده است.
رکوردشکنی کمدی‌ها
از «آتش‌بس» و «اخراجی‌ها» به این سو همواره کمدی‌ها پرفروش‌ترین فیلم‌های هر سال بوده‌اند. چه این کمدی‌ها از جنس «هزارپا» و «گشت ارشاد»ها بوده باشند و چه «خوب، بد، جلف»ها و «تگزاس»ها و البته این اواخر هم «دینامیت». در ترکیب فیلم‌های نوروزی امسال هم دو فیلم کمدی وجود دارد، که اگر چه به نظر نماینده آن نوع کمدی‌های امتحان پس‌داده پرفروش نیستند و شباهتی به آن فیلم‌ها ندارند، اما به هر حال می‌توانند سنت استقبال تماشاگران سینمای ایران از فیلم‌های کمدی را ادامه دهند...
«سگ‌بند» به کارگردانی مهران احمدی یکی از دو کمدی اکران نوروزی امسال است. فیلمی که به اعتبار همین کمدی‌بودن، بی‌تردید در میان فیلم‌های «موقعیت مهدی»، «مرد بازنده»، «شادروان»، «روز صفر»، «قدغن» و «گل به خودی» اصلی‌ترین شانس گیشه در نظر گرفته می‌شود. این فیلم که هم از نظر داستان و هم ترکیب بازیگران برای اوقات فراغت نوروزی مخاطبان مناسب به نظر می‌رسد- و به دلیل همین تناسب نیز به احتمال زیاد در گیشه مورد استقبال قرار خواهد گرفت-؛ از بازیگرانی مانند امیر جعفری، بهرام افشاری، زنده‌یاد سیروس گرجستانی، نازنین بیاتی، بهاره کیان‌افشار، میرطاهر مظلومی، زنده‌یاد عزت‌الله مهرآوران، سیامک صفری و خود مهران احمدی سود برده است.
«قدغن» به عنوان دومین کمدی اکران نوروزی امسال، اما، کار دشوارتری در قیاس با «سگ‌بند» دارد. فیلمی به کارگردانی مجید مافی- که البته بیشتر به عنوان فیلمی از حسین فرح‌بخش شناخته می‌شود- و در عرصه رقابت بیشتر روی تماشاگران همیشگی این نوع فیلم‌ها حساب باز کرده است. «قدغن» البته با اتکا به همین تماشاگران به احتمال زیاد گلیم خود را از آب بیرون خواهد کشید. اما صدرنشینی در جدول فروش و حتی موفقیت نسبی در این ماراتون نیز حکایتی دیگر است و به خیلی چیز‌های دیگر و بیشتر نیاز دارد- که بعید است «قدغن» به آن‌ها دست یابد.
دیگر عامل موفقیت و فروش بالا در سینمای ایران بازیگران هستند. ستارگانی که مخاطبان سینما به خاطر آن‌ها پای گیشه رفته و بلیت می‌خرند- که البته در ترکیب فیلم‌های اکران نوروزی امسال خبری از بازیگرانی که چنین محبوبیتی بین تماشاگران داشته باشند، نیست. به عبارت بهتر بازیگران پرفروش سال‌های اخیر هیچ‌کدام فیلمی در فهرست هفت فیلمی اکران نوروزی امسال ندارند، البته به جز جواد عزتی در «مرد بازنده» - که این بازیگر نیز کمترین شباهتی به خود و دیگر نقش‌های پرفروشش ندارد و این عامل می‌تواند امید‌های این فیلم برای یک فروش قابل توجه را خنثی کند.
جز عدم شباهت جواد عزتی به خود و نقش‌های پرفروشش، اما، «مرد بازنده» محمدحسین مهدویان به دلایل مختلفی می‌تواند پرفروش شود. از جمله به خاطر نام کارگردان و موضوع ظاهرا ملتهبش- که این دو عامل شانس خوبی برای موفقیت در گیشه به این فیلم می‌دهند. در این میان ترکیب بازیگران «مرد بازنده» شامل جواد عزتی، رعنا آزادی‌ور، آناهیتا درگاهی، بابک کریمی، امیر دژاکام، مهدی زمین‌پرداز و شبنم قربانی را نیز نباید فراموش کرد، و البته داستان جنایی آن را که در سینمای ایران رویکردی تازه به شمار می‌آید.
از جشنواره به گیشه
اما شانس بالای چند فیلم به معنای موفقیت قطعی این فیلم‌ها در رقابت گیشه نیست. در واقع این‌که هر سه فیلمی که مستقیم از جشنواره به روی پرده آمده‌اند، در میان پنج فیلم برتر انتخاب‌های مردمی جشنواره حضور داشتند، نشان‌دهنده دشواری رقابت گیشه نوروزی امسال است. فیلم‌هایی که استقبال تماشاگران جشنواره از آن‌ها می‌تواند شاخصی برای پیش‌بینی توفیقشان در گیشه نیز به شمار آید.
گذشته از «مرد بازنده» که درباره شانس موفقیتش در اکران صحبت شد؛ در میان فیلم‌هایی که در جشنواره امسال حضور داشتند، «موقعیت مهدی» هادی حجازی‌فر- که در جدول آرای مردمی جشنواره در جایگاه دوم قرار داشت- به دلایل زیادی موقعیت بهتری دارد. این فیلم اول از همه به خاطر شکار سیمرغ‌های اصلی جشنواره، و مهم‌تر از آن نیز به واسطه بازخورد‌های ویژه‌ای که در اکران‌های جشنواره از سوی مخاطبان و منتقدان گرفت، این فرصت را دارد که بیشتر از دیگر فیلم‌های اکران نوروزی بفروشد- و با توجه به فروش یک میلیارد و اندی این فیلم در روز‌های آغازین اکران، حتی صدرنشینی «موقعیت مهدی» نیز در گیشه نوروز ۱۴۰۱ دور از انتظار باشد. به خصوص که این فیلم داستانی درباره زندگی برادران باکری روایت می‌کند که چهره‌ای آشنا و محبوب برای بسیاری از تماشاگران است و علاوه بر آن هم بازی خود حجازی‌فر در کنار بازیگرانی مانند ژیلا شاهی، وحید حجازی‌فر، معصومه ربانی‌نیا، وحید آقاپور و روح‌الله زمانی کنجکاوی‌های فراوانی برای مخاطبان به وجود آورده است.
در این بین، در میان فیلم‌های جشنواره «شادروان» حسین نمازی به واسطه فضای سرخوش داستانی شانس بالایی برای موفقیت در گیشه دارد. این فیلم با بازی سینا مهراد، نازنین بیاتی، رضا رویگری، رویا تیموریان، گلاره عباسی و بهرنگ علوی روایتی طنزآمیز از فقر یک خانواده است و سابقه تاریخی این نوع فیلم‌ها حکایت از این دارد که تماشاگران بالقوه چنین فیلم‌هایی در طول زمان فیلم‌های مورد نظرشان را در اکران پیدا خواهند کرد.
بازمانده‌ها
دو فیلم دیگر اکران نوروزی، اما از این رو که حداقل در حال حاضر پیش‌زمینه ذهنی چندانی برای تماشاگران ندارند، کار دشواری برای موفقیت خواهند داشت.
یکی از این دو فیلم «روز صفر» است. فیلم پلیسی- امنیتی سعید ملکان که داستان بازگرداندن یکی از تروریست‌های سرشناس سیستان و بلوچستان را به کشور روایت می‌کند؛ البته اگر در زمان مناسب خود به نمایش درمی‌آمد، بی‌شک شانس خوبی برای موفقیت داشت. فیلمی با بازی امیر جدیدی و سعید سهیلی که اگر با فاصله زمانی کمتری نسبت به موفقیت و استقبال مردمی در جشنواره و البته سیمرغ‌های پرشمارش به نمایش درمی‌آمد، با توجه به نقش تبلیغاتی جشنواره و سیمرغ‌هایش بی‌تردید احتمال موفقیت بیشتری داشت. کرونا، اما تمام حساب‌وکتاب سعید ملکان را درهم ریخت و نمایش آن را به زمانی موکول کرد که باید با سه فیلم‌تر و تازه -که هنوز نام و موفقیت‌شان از یاد تماشاگران نرفته- به رقابت بپردازد.
«گل به خودی» به کارگردانی احمد تجربی به عنوان نماینده سینمای کودک در ترکیب اکران نوروزی دیگر فیلمی است که نمی‌توان چندان شانسی برایش در زمان نمایش عمومی قائل شد.