دوشنبه ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۱
پایگاه خبری تحلیلی خطوط : به نظر می‌رسد که تحولات منطقه در ماه‌های اخیر تقریبا به ضرر ایران در حال رقم خوردن است. این تغییرات ممکن است در کوتاه مدت آسیب جدی برای ایران نداشته باشد، اما خسارت‌های دراز مدت آن غیر قابل جبران است. یکی از این تحولات آشتی قطر، امارات و عربستان است که اختلافات آن‌ها به عنوان شکاف بزرگی در متحدین علیه کشورمان محسوب می‌شد و چندی پیش ترمیم شد. توافق ترکیه با امارات و سفر اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه به عربستان هم نقطه عطفی در کاهش اختلاف دو جبهه عربی ترکی است. تضاد‌هایی که بین این کشور‌ها وجود داشت به عنوان یک هدیه و عاملی مهم در پیروزی سوریه و ایران بر تکفیری‌ها محسوب می‌شد. هم چنین این اختلافات در شکست نسبی توطئه ترامپ و پمپئو برای فشار حداکثری علیه ایران بسیار موثر واقع شد. ضمن اینکه تضعیف گروه‌های تکفیری و جنگ بی امان آن‌ها در سوریه علیه یکدیگر در نتیجه همین اختلافات بود. از جانب دیگر درگیری فکری اخوان و وهابیون و رقابت سخت آن‌ها نیز در سایه اختلاف دو کشور ترکیه و قطر با عربستان و امارات و مصر در وضع غیر قابل سازش قرار داشت. طرح اتحاد اسرائیل و کشور‌های عربی نیز با دوری ظاهری ترک‌ها و در پله بعد قطری‌ها نمی‌توانست به شکل امروزی علنی جلوه کند. درست است که اماراتی‌ها بی‌پروا و خیلی آشکار به این روابط می‌پرداختند، اما عربستان خود را از این نزدیکی دور نگاه می‌داشت. مشخصا امروز همه چیز در منطقه درحال تغییر است و قطب‌های جدید سیاسی در خاورمیانه در حال شکل گیری است. اکنون ترک‌ها بسیار جسورانه و با تمام قوا درصدد مناسبات پیشرفته با اسرائیل هستند. به طور کلی آن چه در منطقه رخ داده، آشتی بین رقبا و دشمنان دیروز، رقم خورده است. این شرایط راه را برای برقراری ارتباط عربستان با اسرائیل هموار و سهل‌تر خواهد کرد. در این میان چند عامل می‌تواند توازنی نسبی را بین اتحاد این کشور‌ها و ایران برقرار کند. اولین عامل، نزدیک شدن گروه‌های مبارز فلسطینی و زاویه گرفتن اخوان با ترکیه است. روشن است که فلسطینی‌ها ناچارند برای بقای خود این استقلال و جداسازی را تا حد ممکن در پیش بگیرند که تنش‌های اخیر بین اسرائیل و آن‌ها و اتحاد فعلی نیرو‌های مبارز و جهادی فلسطینی نشان از این امر دارد. در این میان آن چه که بیش از حد اهمیت دارد این است که ایران باید هوشمندانه گام بردارد و به سمتی حرکت کند که این معادلات ایران را در تنگنا قرار ندهد. شاید کلید پیروزی ایران در هفته‌های آینده در میانه همین تحولات قابل رویت باشد.
سید محمود صدری تحلیلگر مسائل بین الملل