شنبه ۰۲ ارديبهشت ۱۴۰۲
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خطوط، قسمت اول "ماجرای طراحی و ساخت نخستین رادار بومی آرایه فازی ایران" با عنوان " رئیس گروه مشاوران وزیر دفاع: فرمانده کل قوا درباره اهمیت پروژه باور۳۷۳ فرمودند: من به این پروژه ایمان دارم " طی روز‌های گذشته منتشر شد و اکنون ادامه آن تقدیم می‌شود:
باور ۳۷۳ برای یک ماموریت خاص در ایران ساخته شد
فارس: شما در سخنان خود اشاره کردید که یکی از مزایای پروژه باور ۳۷۳ دستیابی به رادار آرایه فازی برای اولین‌بار در کشور بود. آیا چنین پروژه‌ای مزایای دیگری هم داشت؟
امیر سرتیپ شهرام: آنچه ما تا پیش از دستیابی به باور ۳۷۳ داشتیم، یک سامانه S-۲۰۰ بود که یک سامانه غیر دیجیتال لامپی چند تن فقط سیم و کابل داشت که کابل کشی آن‌ها فقط ۲ ساعت زمان نیاز داشت. ضمن اینکه همان S-۲۰۰ بهینه شده و همه کابل‌های آن به یک کابل تبدیل شد و همه سامانه‌های آن بهبود پیداکردند.
دستیابی به چنین سامانه‌ای موجب شد تا فعالیت‌های سامانه باور شکل بگیرد در واقع ما از مرحله آنالوگ به مرحله فوق دیجیتال رسیدیم.
اگر بخواهیم سامانه باور ۳۷۳ را با سامانه‌های مشابه خود را در سطح جهان مقایسه کنیم، این سامانه در برخی شاخص‌ها بالاتر، در برخی هم‌تراز و در برخی هم مقداری پایین‌تر است. شاید واقعاً ممکن نباشد که این‌ها را در یک جدول قرار داد. جایگاه باور ۳۷۳ جایگاه باور ۳۷۳ است یعنی برای یک ماموریت خاص در ایران ساخته شد.
باور ۳۷۳ یعنی باور ۳۷۳، سامانه‌هایی که در روسیه ساخته می‌شود باید در یک تاور یا ارتفاع بسیار بالا قرار گیرند، چون آن مناطق اکثرا دارای انبوه درختان بلند است و رادار‌ها مورد استفاده در این کشور باید بتوانند در میان آن درخت‌ها کار جست‌وجو را انجام دهند، ولی در کشور ما این‌گونه نیست، چون اقلیم کشور ما یک اقلیم بسیار خاص است.
هنگامی که سامانه S-۲۰۰ را وارد کشور کردیم برای کاربری آن در منطقه بندرعباس به مشکل خوردیم، چون این سامانه یک سامانه مخصوص کاربری در مناطق سردسیر است که روسیه برای خود ساخته بود. البته روسیه این محصول را به چندین کشور نیز صادر کرده بود، اما سامانه S-۲۰۰ در اصل برای استفاده در اقلیم روسیه طراحی شده بود.
مسئله مهم این است که گروه طراح و سازنده باور ۳۷۳ این سامانه را بر مبنای اقلیم جمهوری اسلامی ایران طراحی کرده و ساختند. بنابراین؛ این سامانه در بسیاری از حوزه‌ها با آن‌ها متفاوت است و در برخی حوزه‌ها امکان دارد یک مزیت یا یک شاخصه برای آن‌ها قابلیت بالایی باشد، ولی همان مزیت یا شاخص برای ما اهمیت نداشته باشد. در حالی که برای ما این اهمیت داشت که بتوانیم اهداف بالستیک را با این سامانه منهدم کنیم و مهم‌ترین کار ما این بود. شاید این هدف برای آن‌ها چندان مهم نباشد بلکه انجام یک کشف خوب برای آن‌ها اهمیت داشته باشد.
به هر حال از این بابت خدا را شاکریم که ما را به اینجا رسانده است که بتوانیم در طراحی و ارتقای سامانه باور ۳۷۳ به خودکفایی برسیم.
اورهال سامانه باور ۳۷۳ در حین عملیات انجام می‌شود
اهمیت خودکفایی در طراحی و ارتقای یک سامانه آن جا خود را نشان می‌دهد که وقتی عمر ۱۰ یا ۱۵ ساله یک سامانه به پایان می‌رسد و باید آن را اورهال کنیم، سامانه مذکور باید مدتی از مدار خارج شده و تقریباً ۶ ماه در شبکه یکپارچه پدافند هوایی عملیاتی نخواهد بود. چراکه باید این سامانه به کشور سازنده اعزام شده و مراحل اورهال خود را طی کند و بازگردد که این کار نیازمند صرف هزینه‌های سنگین و عدم دسترسی به سامانه در یک مدت تقریباً طولانی است.
نکته مهم در طراحی و ساخت و همچنین، کاربری سامانه باور ۳۷۳ این است که ما شاهد چنین روندی نخواهیم بود. چراکه بخش عمده‌ای از کار اورهال در حین عملیات انجام می‌شود و هزینه‌های کمتر را هم برای ما نسبت به سامانه‌های خارجی خواهد داشت.
مهم این است که روند تولیدات وزارت دفاع با تسلط به فناوری روز دنیا به این سمت و سو رفته که مانع از صرف هزینه‌های ارزی بسیار شده است و توانست صرفه‌جویی ارزی بسیار خوبی برای ما داشته باشد.
شلیک موشک صیاد ۴B از باور ۳۷۳
هنگام تقدیم سند بیان نیاز باور ۳۷۳، باور نمی‌کردیم ساخته شود
فارس: آیا خاطره یا نکته جالب توجهی از جلسات پروژه باور ۳۷۳ وجود دارد که تاکنون ناگفته مانده باشد؟
امیر سرتیپ شهرام: هنگامی که در حال تقدیم سند بیان نیاز پروژه باور ۳۷۳ به دوستان وزارت دفاع بودیم دچار یک حالت ناباوری بودیم و این سند را با ناباوری به آن‌ها تقدیم کردیم. حس و حالی که در چهره‌ها بود. البته همزمان یک تیم پژوهشی از یکی از دانشگاه‌ها هم گفته بود می‌توانم در این زمینه فعالیت کنم. باور ۳۷۳ با یک ناباوری شکل گرفت و ما این سند را با حالتی ارائه کردیم که حالا ببینیم چه می‌کنید؟! من حس چهره‌های افراد حاضر در آن جلسه را هنوز به خاطر دارم و این سند را در جلسه‌ای که با امیر اسماعیلی و سایر دوستان داشتیم با ناباوری تقدیم کردیم. اما، روزی که رادار ایرانی آرایه فازی با ۶۴ المان را بر روی زمین مستقر کردند؛ خنده‌های آن روز را مقابل چشم‌های خود تداعی کردیم، انگار این اتفاق رخ داده و یک شیء را مشاهده کردند. اما بازهم باورمان نشد گفتیم شاید اسکوپ یک هدف را به اشتباه یا تصادفی نشان داده است و گفتیم که باید چک شود.
هنگامی می‌توانیم از کشف یک هدف توسط یک رادار مطمئن شویم که SOC شبکه یکپارچه پدافند هوایی اهداف کشف شده را تایید کند. خوشبختانه هر دو هدف کشف شده توسط رادار آرایه فازی بومی ما صحیح بودند و هر دو هدف دقیقاً در همان محلی که توسط این رادار کشف شده بودند توسط شبکه یکپارچه پدافند هوایی تایید شد.
باید بگویم تنها خاطره‌ای که در ذهن من باقی مانده همان چهره‌های ناباوری است که در هنگام ارائه سند بیان نیاز به وزارت دفاع داشتیم، ولی این دستاورد محقق شد و خدا را از این بابت شاکر هستیم.