علی آتیه دان آغمیونی
کارشناس ارشد روابط بین‌الملل
کوروش(سایروس) نام معروفی است که - با وجود فاصله تاریخی طولانی - متداولترین نام از تاریخ هم دربین ملت ما و هم در بین سایر ملت هاست.
کوروش، نه فقط در بین ایرانیان که در مغرب زمین به خصوص امریکا نیز معروف‌ترین نام ایرانی رایج با تلفظ سایروس است. او که بنیانگذار دولت وسیع هخامنشی است با برپایی یک مدل حکومتی جدید، مسیر تاریخ را عوض کرد و جهان باستان و ادوار عهد کلده، فراعنه، آشور و بابل را پایان داد، اما اینکه با چه اهدافی دست به چنین کار شگرفی زد و در این راه از چه کسانی کمک گرفت، امری مجهول و به علت قدمت تاریخی و عدم تکامل دانش ثبت نگهداری اسناد، بیشتر ساخته ذهن مورخان و برآمده از کلیاتی است که بر جای مانده است.
اما سخن این یادداشت شخص کوروش و تاریخ هخامنشیان نیست، بلکه هدف نگارنده تشحیذ ذهن کسانی است که با موضع‌گیری در برابر کوروش و آثار برجای مانده از تاریخ یک دوگانه سازی بی منفعت برای مردم و حتی در مواقعی نظام می سازند.
واقعیت این است که کوروش - حتی اگر واقعیت تاریخی به آن صورت که مورد توجه امروز ماست، نداشته باشد - به بخشی از تاریخ ما تبدیل شده است که نکته تاریک و تخریب گر فرهنگی هم در آن دیده نمی شود. زندگی پادشاهی در ۶۰۰ سال پیش از میلاد نمی‌تواند برای امروز ما مسئولیت تولید کند، ضمن آنکه آموزه‌ها و مذهب رایجی نیز از او بر جای نمانده است که گمان کنیم ممکن است به تبلیغات دینی امروز ما ضربه بزند. اگر عده ای از مردم ما ارادت یا علاقه ای نسبت شخصیت کوروش دارند، به خاطر فضیلت هایی است که برای او متصور می شوند و البته هیچ کدام از این فضایل نوستالژیک معمول و مرسوم عموم به هیچ وجه با ارزش‌های اسلامی و ملی ما منافاتی ندارد.
اغلب کسانی که در هفتم آبان به پاسارگاد می روند مسلمان هستند و بازدیدکنندگان تخت‌جمشید، غالبا مسیر بعدی خود را زیارت حضرت احمد بن موسی در شیراز قرار می دهند. رفتن مردم به استان فارس و بازدید آنها از پاسارگاد همچنین تشرف به حرمین شریفین هیچگونه تضادی با همدیگر ندارند، مگر اینکه به جهت تعصبات بی خودی خود به روش غلط دگرسازی از کوروش ادامه دهیم و یک سرمایه تاریخی را به تهدید ناخواسته تبدیل کنیم.
مخلص کلام اینکه دوگانه سازی از کوروش و ارزش‌های انقلاب اسلامی آسیبی است که ناآگاهانه به فرهنگ و ارزش‌های اسلامی- ایرانی خواهد خورد، چرا که اولاً در دوره حکومت کوروش، با هیچ گونه تقابلی بین او و ادیان توحیدی مواجه نیستیم. از سوی دیگر هیچگونه تضادی با آیین و فرهنگ اسلامی ندارد و یک امر تاریخی و مربوط به قبل از اسلام است.
ما چه بخواهیم و چه نخواهیم کوروش و آن مقطع زمانی، قسمتی از هویت تاریخی ما ایرانیان در قبل از اسلام است که اتفاقا با تدبیر و حزم اندیشی می توان از او و آن دوران، از یک سو، در داخل، به عنوان یکی از محورهای تقویت اتحاد ملی بین اقوام ایرانی استفاده کرد و از سوی دیگر در خارج از ایران، در جهت ترویج و تعامل فرهنگی با رنگ و بوی اسلامی در دیپلماسی دولت مورد توجه قرار داد.
غفلت نکنیم. امروز، آثار برجای مانده از تاریخ برای ما گنج با ارزشی است که می‌توانیم با برنامه‌ریزی و جذب گردشگران خارجی به رونق اقتصاد کشور کمک کنیم. امید است که دیدگاه بسیاری از ما نسبت به آثار باستانی و تاریخ ملی به دور از تعصبات و دگرسازی های بی منفعت رنگ و شکل بگیرد.