▪️سال ۱۳۲۶ه. ق است. عناصر نفوذی از جبهه سرمایه داری وابسته غربی و محور بالشویک‌های روسی وارد شهر‌های ایران شده‌اند و به تخریب و ترور علمای دین، روسای ایلات، بزرگان بازار و اصناف عدالت خواهان ایران پرداخته‌اند.
به نظر شما تکلیف سرداران مرزدار در چنین شرایط نابسامان چه بود؟
▪️ دولت روسیه تهدید کرد قشون داخل ایران می‌کنم تا شاهسون‌های مغان و اردبیل را سرکوب کنم و... ۴ روز مهلت دارید!
▪️رحیم خان سردار نصرت ایران در آن روز‌ها در تبریز بود. مشغول انتظام و برقراری نظم و فیصله دادن جنگ شهری و ناامنی داخلی تبریز بود.
دولت مشروطه، والی آذربایجان، فرمانده قشون و انجمن ایالتی آذربایجان؛ رحیم خان چلبیانلوی سردار نصرت را با اردوی بزرگ، مامور انتظام سرحدات مغان و رفع بهانه‌های روسیه در تجاوز به خاک ایران کردند. بشنوید هدف سردار نصرت از قبول این مسئولیت خطرناک و مهّم را:
▪️ سردار نصرت: من خودم را نوکر این حوزه مقدسّه می‌دانم و می‌خواهم یک خدمت عمده‌ی به ملّت کرده باشم؛ و لو این که خودم و پسرهایم در این مقصد کشته شوند؛ و تا این خدمت را انجام ندهم، ابدا یک کلمه از امور راجعه و خسارات وارده خود حرفی نخواهم زد و با کسی طرف نخوام شد... حالا آقایان اعضاء محترم انجمن هر طور دستورالعمل می‌دهند. من از آن قرار رفتار کنم...
بنده کار‌های شخصی خودم را بالمرّه کنار گذاشته، حتی در قراجه داغ به خانه‌ی خودم نخواهم رفت. تا رفع غائله طوایف و امور سرحدی را تصفیه کنم. "
تا اینجا هدف و انگیزه رحیم خان چلبیانلو سردار نصرت قشون ایران را عرض کردم. حالا بشنویم سخنان رئیس و اعضای انجمن ایالتی آذربایجان را:
▪️ رئیس انجمن: برای سرکردگی و ریاست این اردو، بجز رحیم خان سردار نصرت، امروز کسی لایق‌تر و مناسب‌تر نیست. حالا به طوری که خود سردار نصرت می‌گوید: هیئتی که مرکب از جهار نفر باشد، لازم است که به اتفاق ایشان بروند. ولی این هیئت باید اشخاصی باشند که هم درد ملّت را بدانند و هم واقف به مسائل سیاسی وقت باشند...
خود سردار می‌گوید که: یک هیئتی به اتفاق اردو بیاید، من به صوابدید آنها اطاعت و رفتار کنم. و، چون سردار مدّعی دارد؛ در این سفر اسباب اتهام برایش فراهم نیاورند، رفتن هیئت لازم است. "
▪️ امین التجار تبریز: همین طور که چشم سردار به ملّت است، چشم اطمینان و انتظار عموم ملّت آذربایجان هم به وجود شخص سردار است که ان شاء الله از این ماموریت مظفّر و مقضی المرام مراجعت کنند و در مقابل همه نوع پاداش نیکو ببینند. "
▪️ افتخارالاطباء تبریز: تمام این اقدامات محبّانه سردار [ رحیم خان]همانا از تعصّب ملیّت و غیرت ایرانیت است که دارند. "
▪️ حاجی مهدی آقا [ خزانه مالی انقلاب مشروطیت]: همین قدر احساس می‌کنم که حبّ وطن پرستی و تعصّب ملیت سردار را تحریک به این خدمت کرده و از در موافقت برآمده است. چنان که این حالت عصبیّت سردار نصرت به اقبال السطنه [ ماکویی]هم اثر کرده و امروز جان و مال و تمام قوا و هستی خود را در راه ملّت و استقلال مملکت نثار می‌کند. "
🔹دوستان محقق و مورّخ تاریخ آذربایجان، چقدر زیباست که تاریخ آذربایجان را فرزندان آذربایجان بنویسند.
در این دانه از تسبیح هزاران دانه‌ای در کارنامه رحیم خان سردار نصرت چلبیانلو و - مرزبان بی مزد و منّت آذربایجان- یک " حرف" خیانت می‌بینید؟
🔹چقدر جفاست که به تبعیّت از سفرا و مامورین روس و انگلیس و دستور‌های لنین، استالین، پلخانف، پانوف، مسیو یفرم داشناکی تروریست، مفاخر آذربایجان را تخریب می‌کنیم و عشایر را ذاتا وحشی و همواره غارتگر می‌نویسیم!
قلم قداست دارد. حیف است با تخریب مرزداران وطن، رنگ توحّش بر قلم خویش بپاشیم.
از دانه تسبیح‌های هزار دانه کارنامه سرداران مرزدار وطن هزاران ستاره در صحایف تاریخ می‌درخشند. آنها را بنگریم.
همه نقاط ضعف و قوت داریم. ظلم‌ها کرده‌ایم و ستم‌ها دیده‌ایم. اما در وطن دوستی ارکان استوار جامعه خویش را نلرزانیم.
خدا یار و یاورتان باشد.
میرنبی عزیززاده ۹ / ۳ / ۱۴۰۵