يکشنبه ۱۲ دی ۱۴۰۰
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خطوط، سیدحسن مدرس زاده ۱۲۴۹ خورشیدی، سیاست‌مدار و روحانی عالی رتبه شیعه ایرانی بود که در شب ۱۰ آذر ۱۳۱۶ توسط عوامل رضاشاه کشته شد و طبق مصوبه شورای فرهنگ عمومی ۱۰ آذرماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران، به نام روز مجلس خوانده می‌شود.
مجلس شورای اسلامی رکن اصلی نهاد قانون‌گذاری در کشور ایران است که از نمایندگان منتخب مردم تشکیل شده‌است. جالب این که در فرمان مشروطیت از مجلس ایران هم به عنوان مجلس شورای ملی و هم مجلس شورای اسلامی نام برده شده‌است.
نخستین مجلس شورای ملی بر اساس فرمان مشروطه در 14 مهر ماه 1285 خورشیدی در کاخ گلستان و در حضور مظفرالدین شاه قاجار گشایش یافت و پس از آن ساختمانی واقع در میدان بهارستان، جنب مسجد و مدرسه سپهسالار به تشکیل جلسات مجلس شورای ملی اختصاص یافت که تا وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ بیشتر جلسات در همان‌جا تشکیل می‌شد.
در سال ۱۲۸۹ هم‌زمان با تشکیل دوره دوم مجلس شورای ملی که پس از استبداد صغیر برپا شد، نورالله نجفی اصفهانی از سوی آخوند خراسانی و عبدالله مازندرانی به‌عنوان یکی از مجتهدان طراز اول به مجلس شورای ملی معرفی گردید که وی نیز مرحوم سید حسن مدرس را برای این امر معرفی نمود و از سوی مجلس نیز پذیرفته شد. این آغاز ورود مرحوم مدرس به مجلس شورای ملی بود.
سید حسن طباطبایی زواره مشهور به مدرس، در سال ۱۲۴۹ خورشیدی برابر با ۱۲۸۷ قمری در قریه «سرابه کچو» از توابع شهرستان اردستان در استان اصفهان متولد شد. پس از مدتی جهت درس خواندن به روستای اِسفه، در حومه قمشه نزد پدربزرگ‌اش میرعبدالباقی رفت و پس از درگذشت او، در شانزده سالگی برای ادامه تحصیلات به اصفهان رفت.
او تحصیل خود را در علوم اسلامی در اصفهان، سامرا و نجف ادامه داد. در نجف نزد مراجعی چون میرزای شیرازی، آخوند خراسانی و سید محمدکاظم یزدی به تحصیل پرداخت. وی تحصیلات حوزوی‌اش را تا درجه اجتهاد ادامه داد؛ آن‌گاه به اصفهان بازگشت و مشغول تدریس فقه و اصول شد.
مرحوم مدرس در دوره سوم نیز از طرف مردم تهران به نمایندگی انتخاب شد؛ ولی این مجلس به علت فشار خارجی و آغاز جنگ جهانی اول، یک سال بیشتر دوام نیاورد.
در ۱۲۹۵ خورشیدی 27 نفر از نمایندگان مجلس و گروهی از رجال سیاسی و مردم عادی به منظور مقابله با حمله روس و انگلیس به ایران، به طرف قم حرکت کردند و در آن شهر «کمیته دفاع ملی» را تشکیل دادند و یک هیئت ۴ نفری را برای اداره امور برگزیدند که مدرس یکی از آنان بود. بعد از تصرف قم به دست روسیه، این کمیته کارش را در کرمانشاه ادامه داد.
پس از کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ که توسط رضاخان و سید ضیاءالدین طباطبایی صورت گرفت، مدرس به قزوین تبعید و در آن‌جا زندانی شد. وی بیش از ۳ ماه در حبس بود و پس از عزل سید ضیاء آزاد شد.
مدرس پس از آزادی از زندان، به نمایندگی مردم تهران در دوره چهارم مجلس انتخاب شد و به عنوان نایب رئیس مجلس و رهبری اکثریت مجلس برگزیده شد. دوره پنجم مجلس در ۱۳۰۲ افتتاح شد. در این دوره که با تغییر سلسله قاجاریه و روی کار آمدن رضاخان همراه بود، مدرس، رهبری گروه مذهبی مجلس را بر عهده داشت. از جمله مقابله های وی با رضاشاه، در مورد سربازی دوساله اجباری بود که مدرس با آن مخالفت کرد. مدرس همچنین یک از مخالفان جمهوری تقلبی بود که رضا خان به راه انداخته بود.
سرانجام رضاخان در ۱۶ مهر ۱۳۰۷ مدرس را دستگیر و به دامغان و مشهد و سپس به خواف تبعید کرد. مدرس ۷ سال در خواف توسط مأموران زیر نظر بود و در ۲۲ مهر ۱۳۱۶ از خواف به کاشمر منتقل شد. مرحوم مدرس در شب ۱۰ آذر ۱۳۱۶ برابر با ۲۷ رمضان ۱۳۵۶ قمری به طرز مشکوکی درگذشت. قبر مدرس پس از شهریور ۱۳۲۰ و خروج رضا شاه از ایران، توسط اهالی محل مشخص شد. آرامگاه وی در شهر کاشمر واقع است.
پس از انقلاب اسلامی، مجلس، همچنان مجلس شورای ملی خوانده می شد تا این که در ۳۱ تیر ۱۳۵۹ نمایندگان مجلس این نهاد را «مجلس شورای اسلامی» نامگذاری کردند. مصوبات مجلس شورای اسلامی اگر مورد تأیید شورای نگهبان قرار گیرند، برای اجرا به قوه مجریه ایران و قوه قضائیه ابلاغ می‌شوند. مجلس ایران از سایر قوا مستقل است و به‌طور قانونی نباید هیچ اثرگذاری از بیرون بر تصمیمات مجلس وجود داشته باشد.