زنگ هشداری برای تبعیض و بی‌عدالتی جامعه/نباید به خودکشی تک‌بعدی بنگریم!

افسردگی یکی از پر رنگ ترین دلایل خودکشی/علل مختلف افسردگی از علت های ژنتیکی تا محیطی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خطوط، خودکشی در سرتاسر جهان رخ می‌دهد و بر افراد از همه ملت‌ها، فرهنگ‌ها، مذاهب، جنسیت‌ها و طبقات تأثیر می‌گذارد. سایر عوامل ذاتی، مانند اختلالات ذهنی و ناهنجاری‌های هنگام تولد، می‌توانند تمایل فرد را برای تجربه افسردگی، چه به عنوان یک دوره گاه به گاه یا یک بیماری مادام العمر، افزایش دهند. برای کاهش نرخ مرگ و میر ناشی از خودکشی، کشورها باید به بسیاری از عوامل زمینه‌ای مشترک بپردازند که با هم جمع می‌شوند و احتمال بیشتری برای انتخاب خودکشی به‌عنوان یک خروجی وجود دارد. نرخ افسردگی یکی از عواملی است که اهمیت جدی دارد، اما عوامل دیگری که باید در نظر گرفته شوند عبارتند از تحصیل، عملکرد، وضعیت جسمانی، سلامت و رفاه روانی، وضعیت اقتصادی، مبارزات مالی، عملکرد محل کار و رضایت کلی از زندگی.

بالا یا پایین بودن نرخ خودکشی بستگی به عوامل گوناگون، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی دارد و افزایش بحران‌ها و ناپایداری‌ها می‌تواند روی آمار خودکشی تاثیر بگذارد.

«مصطفی اقلیما»، رییس انجمن علمی مددکاران در مورد علل و عوامل خودکشی گفته بود: «خودکشی بستگی به عوامل مختلفی از جمله اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دارد. بسیاری از مواقع ما آمار موثقی از خودکشی نداریم، چون برخی افرادی که خودکشی می‌کنند و به بیمارستان منتقل می‌شوند حالا چه زنده بمانند و چه نمانند، امکان دارد از سوی خانواده‌های‌شان علت مرگ آنها مطرح نشود و فقط عنوان شود که دچار مسمومیت شدند. مثلا همین خبری که به تازگی منتشر شده مبنی بر اینکه یک مادر به همراه سه فرزندش خودکشی کرده است به عوامل مختلفی ربط پیدا می‌کند که این عوامل باید بررسی شود. یکسری عوامل دست به دست هم می‌دهد تا فرد اقدام به خودکشی کند.

«کوروش محمدی» رئیس انجمن آسیب‌شناسی اجتماعی ایران به مناسبت این روز در گفتگو با خطوط گفت: خودکشی یک پدیده‌ی بسیار شوم است که ابعاد گسترده‌ای دارد. وقتی یک مورد خودکشی گزارش می‌شود این زنگ هشداری برای آموزش، موج ناامیدی و تبعیض و بی‌عدالتی جامعه است. نباید به خودکشی به صورت تک‌بعدی بنگریم. باید به پدیده خودکشی با یک برنامه‌ریزی جامع ورود پیدا کنیم. برای جلوگیری از خودکشی نیاز به اقدامات اساسی و پیشگیرانه در همه‌ی حوزه‌های جامعه است. تمامی نهادهای جامعه از جمله خانواده، آموزش و پروش، رسانه‌ها و دولت در مقابل خودکشی مسئول هستند. آمار بالای خودکشی فجایع یک جامعه را رقم می‌زند.

همچنین «علیرضا تبریزی» فارغ‌التحصیل روانشناسی عمومی و دوره دکترای روانشناسی در گفتگو با خطوط می‌گوید: وقتی خانواده ای، کسی را به علت خودکشی از دست می دهد. گاهی انگشت اتهام به سمت خود فرد می رود که چرا این کار را کرد اما به نظر می‌رسد در این مورد باید اندیشید که چرا این فرد به جایی رسیده که حاضر شده به زندگی خودش پایان دهد. افسردگی شاید یکی پر رنگ ترین دلایل برای خودکشی باشد علل مختلفی برای افسردگی عنوان می شود، از علت های ژنتیکی تا محیطی اما افسردگی مسیریست که در  ابتدای آن خلق پایین و در انتهای آن خودکشی قرار می گیرد. اطرافیان فرد با دیدن نشانه های افسردگی می توانند کمک شایانی برای طی نکردن این مسیر به فرد کنند. سوق دادن فرد و ایجاد انگیزه برای شروع درمان بهترین کمکی است که اطرافیان می توانند انجام دهند. نجات جان یک انسان، موضوعی پیش پا افتاده نیست که پشت گوش بیندازیم و به آن بی توجهی کنیم تلاش دولت ها، خانواده ها، روان‌درمانگر و رسانه به کمک هم می تواند جان بسیاری را نجات دهد.

در ادامه این گزارش به بررسی خودکشی در کشورهای مختلف می‌پردازیم.

خودکشی در ایران

براساس این گزارش، آمارهای رسمی در ایران نشان می‌دهد میزان خودکشی در ایران طی یک دهه گذشته، بیش از ۴۰ درصد رشد کرده و از حدود ۳,۵۰۰ مورد در سال، به بیش از ۵ هزار مورد افزایش یافته است. آمار‌های منتشر شده ازسوی نیروی انتظامی اعلام می‌کند برپایه آمار‌های روزانه بیش از ۱۳ نفر در ایران خودکشی می‌کنند. بیشتر خودکشی‌ها در میان افراد ۱۵ تا ۳۵ ساله روی می‌دهد. طبق اعلام وزارت بهداشت، در سال ۱۳۹۷، ۱۰۰ هزار نفر خودکشی کردند.

خودکشی در آمریکا

رسانه‌های آمریکا بر مبنای داده‌های مرکز کنترل و جلوگیری از بیماری‌ها گزارش داده‌اند در سال 2022 میلادی دست‌کم 49449 نفر جانشان را بر اثر آسیب به خود از دست داده‌اند. این رقم معادل مرگ 15 نفر به ازای هر 100 هزار نفر است.

خودکشی در کره جنوبی

بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، نرخ خودکشی در کره جنوبی بالاترین میزان در جهان است. یکی از عوامل نرخ بالای خودکشی، خودکشی در میان سالمندان است. به طور سنتی، از کودکان انتظار می رود که از والدین سالخورده خود مراقبت کنند. با این حال، از آنجایی که این سیستم عمدتاً در قرن بیست و یکم ناپدید شده است، بسیاری از سالمندان به جای اینکه احساس کنند بار مالی بر دوش خانواده‌هایشان هستند، دست به خودکشی می‌زنند. 

 دولت کره جنوبی در حال تلاش برای مهار اپیدمی خودکشی است. این سازمان در تلاش است تا دسترسی به مراقبت های روانی را افزایش دهد، که یک ضرورت است زیرا 90 درصد از قربانیان خودکشی در کره جنوبی ممکن است دارای یک وضعیت سلامت روان قابل تشخیص و درمان باشند. همچنین برای کمک به پیشگیری از خودکشی در سطح محلی به رهبران جامعه آموزش می دهد.

خودکشی در ژاپن

آمار کلی ژاپن آن را به طور قابل توجهی خارج از 10 کشور برتر قرار می دهد، اما با این وجود خودکشی یک نگرانی جدی در آنجاست. خودکشی عامل اصلی مرگ و میر در مردان بین 20 تا 44 سال و زنان در سنین 15 تا 34 سال است. دولت در مداخله برای کاهش خطر خودکشی، به ویژه در میان جمعیت های آسیب پذیر، فعال بوده است. احتمال خودکشی مردان ژاپنی به ویژه پس از طلاق، دو برابر بیشتر از همتایان زن خود است. نگرانی خاص خودکشی در میان مردانی است که اخیراً شغل خود را از دست داده اند و دیگر قادر به تأمین مخارج خانواده خود نیستند. از افراد انتظار می رود که با یک فرد مجرد ازدواج کنند و تمام زندگی خود را در یک شغل مجرد بمانند و فشار این انتظار می تواند طلاق یا از دست دادن شغل را مانند یک شکست احساس کند. جنگل آئوکیگاهارا، در پایه کوه فوجی ژاپن، کانونی برای خودکشی است، زیرا سالانه صدها نفر برای پایان دادن به زندگی خود به آنجا می روند. پلیس به طور منظم در منطقه برای قربانیان انتحاری و بازماندگان گشت می زند.

خودکشی در سوئد

در سال 2019، سوئد 14.7 خودکشی به ازای هر 100000 نفر داشت. از نظر تاریخی، سوئد نرخ خودکشی بالایی داشته است و بیشترین خودکشی در کشورهای توسعه یافته در دهه 1960 رخ داده است. این ممکن است حداقل تا حدی به دلیل نگرش های فرهنگی در مورد خودکشی و زمستان های طولانی و تاریک باشد

خودکشی در بلژیک

تنها کشور اروپای غربی با نرخ فوق العاده بالا خودکشی بلژیک است که با ۱۸.۳ خودکشی در هر ۱۰۰ هزار نفر در رتبه یازدهم قرار دارد. با این حال، شایان ذکر است که بلژیک دارای برخی از لیبرال ترین قوانین جهان در مورد خودکشی به کمک پزشک است که به عنوان اتانازی نیز شناخته می شود، که احتمالاً عاملی در آمار آن است.

شاید تعجب آور باشد که بسیاری از کشورهای پرمخاطب در جهان نرخ خودکشی نسبتاً پایینی دارند. افغانستان در هر 100 هزار نفر 4.1 خودکشی دارد. عراق 3.6 و سوریه فقط 2.0 دارد. مشخص نیست که آیا آمار خودکشی در این کشورها منعکس کننده خودکشی هایی است که به دلیل مشکلات سلامت روان و بیماری های لاعلاج (که دلایل اولیه خودکشی در بیشتر کشورهای جهان هستند) یا شامل خودکشی هایی است که به عنوان بخشی از درگیری های جاری در این کشورها انجام شده است.